SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS) – 2026 Güncel

Kategori 1: Yolcular ve Bireyler İçin Kambiyo Kuralları (Nakit, Döviz ve Ziynet)

1. Yurda girerken ne kadar döviz veya Türk lirası getirebilirim?
   Cevap: Döviz ve Türk lirası getirilmesinde miktar sınırlaması yoktur.
2. Yurt dışına çıkarken ne kadar efektif çıkarabilirim?
   Cevap: Miktar yönünden üst sınır yoktur. Ancak 10.000 Avro veya eşitini aşan efektifin yolcu beraberi yurt dışına çıkarılması halinde gümrük idaresine yazılı beyanda bulunulması gerekir.
3. 10.000 Avro üzeri çıkışta yazılı beyanın hukuki niteliği nedir?
   Cevap: Bu bir izin sistemi değil, yazılı bildirim yükümlülüğüdür. Beyan edilmemesi halinde, fiil 5607 sayılı Kanun kapsamında suç oluşturmuyorsa 1567 sayılı Kanun’un 3/2. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.
4. Yurt dışına yolcu beraberinde 185.000 TL üzeri çıkarma usulü nedir?
   Cevap: Çıkış gümrüğünde Nakit Beyan Formu düzenletmek gerekir.
5. Yolcu beraberinde ziynet eşyası çıkarılması serbest midir?
   Cevap: Kişisel ziynet eşyasının 15.000 ABD dolarına kadar olan kısmı serbestçe çıkarılabilir. Bu tutarı aşan miktarlar ise yurda girişte beyan edilmiş veya yurt içinden satın alındığının belgelenmesi halinde çıkarılabilir.
6. Külçe altın yolcu beraberinde getirilebilir mi?
   Cevap: Hayır. İşlenmemiş (külçe) altın ithalatı yalnızca kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından yapılabilir.

Kategori 2: İhracatçılar İçin Kambiyo Yükümlülükleri ve Süreler

7. İhracat bedelleri kaç gün içinde yurda getirilmelidir?
   Cevap: Fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde yurda getirilmelidir.
8. İhracat bedelinin tahsil yöntemleri nelerdir?
   Cevap: Akreditif, vesaik mukabili, mal mukabili, peşin ve kabul kredili ödeme yöntemleriyle bankalar aracılığıyla tahsil edilir.
9. Yurda getirilen dövizin bankaya satılması zorunlu mudur?
   Cevap: Genel olarak zorunlu değildir; ancak ihracat bedelleri için TCMB İhracat Genelgesi uyarınca İBKB veya DAB’a bağlanan tutarın en az %35’inin bankaya satılması dönemsel olarak uygulanabilir.
10. İBKB hangi durumda düzenlenir?
    Cevap: İhracat bedelinin yurda getirilmesi halinde, bankalar tarafından ihracat hesabının kapatılmasına esas olmak üzere İBKB düzenlenir.
11. Süresinde getirilmeyen ihracat bedelinin sonucu nedir?
    Cevap: 1567 sayılı Kanun’un 3/3. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.
12. İhracat bedelinden indirim ve mahsup yapılabilir mi?
    Cevap: TCMB İhracat Genelgesi’nde belirtilen şartlar çerçevesinde mümkündür.
13. Peşin ihracatta malın gönderilme süresi ne kadardır?
    Cevap: Peşin bedelin tahsilinden itibaren 24 ay içinde ihracat gerçekleştirilmelidir.
14. Serbest bölgeye satışta bedel yurda getirilir mi?
    Cevap: Evet. Serbest bölge satışları ihracat hükmünde olup bedelin yurda getirilmesi gerekir.
15. Mikro ihracatta yurda bedel getirme zorunluluğu var mıdır?
    Cevap: Hayır, mikro ihracatta bedelin yurda getirilmesi zorunlu değildir.

Kategori 3: Kıymetli Madenler, Taşlar ve Ham Elmas Ticareti

16. İşlenmemiş altın ithalatını kimler yapabilir?
    Cevap: TCMB ve kıymetli madenler aracı kuruluşları yapabilir.
17. İthal altının borsaya teslim yükümlülüğü var mıdır?
    Cevap: Evet. Standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenler üç iş günü içinde Borsa İstanbul A.Ş.’ye teslim edilir. DİR, antrepo ve serbest bölgelerde teslim yerine bildirim esastır.
18. Yurt içinde üretilen altın borsaya verilmek zorunda mıdır?
    Cevap: Standart işlenmemiş kıymetli madenler Borsa sistemi içinde kayıt altına alınmak ve işlem görmek zorundadır.

Kategori 4: İthalatçılar ve Görünmeyen İşlemler Ödemeleri

19. İthalat bedeli hangi yöntemlerle ödenebilir?
    Cevap: Peşin, akreditif, mal mukabili, vesaik mukabili ve kabul kredili yöntemlerle serbestçe ödenebilir.
20. Transit ticaret dövizi yurda getirilmek zorunda mıdır?
    Cevap: Hayır, getirilmesi zorunlu değildir.
21. Görünmeyen işlemler ödemesi serbest midir?
    Cevap: Evet. Navlun, sigorta, faiz, lisans, telif gibi ödemeler serbestçe yapılabilir.

Kategori 5: Krediler, Sermaye Hareketleri ve Yurt Dışı Yatırımlar

22. Türkiye’de yerleşik kişiler kendi aralarında dövizle sözleşme yapabilir mi?
    Cevap: Kural olarak yasaktır. Sadece Tebliğ’de sayılan istisnai haller mümkündür.
23. Türkiye’de yerleşik şirketler döviz kredisi kullanabilir mi?
    Cevap: Evet, belirli sınırlamalar ve bildirim yükümlülükleri ile mümkündür.
24. Döviz geliri olmayan şirketler döviz kredisi kullanabilir mi?
    Cevap: Kural olarak kullanamaz; istisnalar mevzuatta belirtilmiştir.
25. Yurt dışından kredi kullanımında bildirim var mıdır?
    Cevap: Evet, bankalar aracılığıyla TCMB’ye bildirim yapılır.
26. Yurt dışına sermaye transferi serbest midir?
    Cevap: Evet, serbesttir.
27. Yabancı yatırımcı temettüsünü transfer edebilir mi?
    Cevap: Evet, serbestçe transfer edilebilir.
28. Bankalar dışarıda yerleşik kişilere kredi açabilir mi?
    Cevap: Evet, açabilirler.
29. Türkiye’de yerleşik kişiler yurt dışında gayrimenkul alımı için döviz gönderebilir mi?
    Cevap: Evet, serbesttir.
30. Türkiye’de yerleşik kişiler döviz kredisi kullanabilir mi?
    Cevap: Kural olarak kullanamaz; döviz geliri varsa belirli şartlarda mümkündür.

Kategori 6: Yetkili Müesseseler ve Bankacılık Uygulamaları

31. Yetkili müesseseler yurt dışına döviz transferi yapabilir mi?
    Cevap: A grubu yetkili müesseseler, döviz alım-satımının yanı sıra para transferi ve elektronik para kuruluşu temsilciliği gibi hizmetler sunabilir. B grubu müesseseler yalnızca efektif alım-satımı yapabilir.
32. İBKB ile DAB arasındaki fark nedir?
    Cevap: İBKB ihracat bedeline özgü ve ihracat hesabının kapatılmasına esas belgedir. DAB, döviz alım işlemini ve Türk lirasına çevrildiğini gösteren genel belgelerden biridir.
33. Yetkili müesseseler İBKB düzenleyebilir mi?
    Cevap: Hayır, İBKB düzenleme yetkisi yalnızca bankalara aittir.
34. Hangi tutara kadar noksanlığı olan ihracat hesapları terkin suretiyle kapatılır?
    Cevap: Bankalarca, ihracat bedelinin %10’una kadar veya 30.000 ABD doları eşiti tutar terkin yoluyla kapatılabilir. TCMB İhracat Genelgesinde bu tutar 15.000 ABD doları olarak belirtilmiştir.

Kategori 7: Yaptırımlar, Cezalar ve Hukuki Süreçler

35. Kambiyo mevzuatı kapsamında faaliyet izni olmaksızın yapılan işlemler için uygulanabilecek yaptırım nedir?
    Cevap: 1567 sayılı Kanun’un beşinci fıkrasına göre izinsiz faaliyetlerde; 2026 yılı için idari para cezası Alt: 719.030 TL, Üst: 3.595.198 TL’dir. Ayrıca işyerinde 1 ay süreyle faaliyetin durdurulması uygulanır. Tekerrür halinde ceza üst sınırdan, işyerinin münhasıran bu faaliyet için açıldığı anlaşılırsa sürekli kapatma yaptırımı uygulanır.