Hazine ve Maliye Bakanlığı, 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında alınacak ücretlere ilişkin mevcut yönetmelikte önemli değişiklikler yaptı. 22 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan bu düzenleme, özellikle yetkili müessese ve rafineriler gibi anonim şirketlerin tanımlarını güncellerken, farklı izin türleri için uygulanacak ücretlerin hesaplanma usullerini de netleştiriyor.
Yönetmelik, faaliyet izinleri, pay devri izinleri ve adres değişikliği gibi işlemlerde alınacak ücretleri detaylandırıyor. Ücretler, Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak, vergi dairelerine ödenecek. Ayrıca, yönetmelik yürürlüğe girmeden önce yapılan bazı başvurular için geçiş hükümleri de içeriyor.
1. Tanımlardaki Değişiklikler
Yönetmeliğin 3. maddesinde bazı tanımlar güncellendi:
- Yetkili Müessese: Ticari amaçla döviz alım satımı yapan, kuruluş, faaliyet, şube açma, yükümlülük ve denetimlerine dair usul ve esasları Bakanlık tarafından düzenlenen anonim şirketleri ifade ediyor.
- Rafineri: Kıymetli maden rafinaj faaliyetleri için Bakanlıktan izin alan anonim şirketleri kapsıyor.
- Kanun: 20/2/1930 tarihli 1567 sayılı Kanun olarak tanımlanıyor.
2. Ücret Hesaplama Usullerindeki Yenilikler
Yönetmelikte daha önce yer alan “Ek-1” tablosuna yapılan atıf, artık “Kanuna ekli (1) sayılı Ücret Tarifesi” olarak düzenlendi.
- Grup Dönüşüm İzni Ücreti: Ücret farkı, aynı faaliyet bölgesi için belirlenen ücretler arasındaki fark kadar ilave edilecek şekilde belirlendi.
- Adres Değişikliği İzni: Merkez veya şube adresinin farklı bir faaliyet bölgesine taşınması durumunda, taşınılan bölgenin ücreti esas alınacak.
- Pay Devri İstisnası: Ücret muafiyetine ilişkin kapsam genişletildi; artık sadece alt veya üst soy değil, eş, alt soyu, üst soyu veya kardeş için de geçerli.
3. Rafinerilerin Faaliyet ve Pay Devri Ücretleri
Yeni eklenen 4/A maddesi, rafinerilerin izin ve ücretlendirme süreçlerini ayrıntılı şekilde düzenliyor:
- Faaliyet İzin Ücreti: Kanuna ekli (3) sayılı Ücret Tarifesine göre tahsil edilir.
- Ayrı Başvuru ve Ücretler: Altın, gümüş, platin ve paladyum için her bir maden ve üretim yeri ayrı başvuru ve ayrı ücret gerektirir.
- Tek Ücret İstisnası: İzne sahip olunmayan bir madenin üretim yerinde faaliyet gösterilmek istenirse, tek bir izin ücreti alınır.
- Pay Devri Ücreti: Devralınacak pay oranına göre ücret alınır ve her bir maden/üretim yeri için ayrı tahsil edilir.
- Muafiyetler: Paylar veraset yoluyla intikal eder, mahkeme kararı ile devredilir veya devralan kişi mevcut pay sahibinin eşi, alt soyu, üst soyu ya da kardeşi ise ücret alınmaz.
4. Kıymetli Madenler Aracı Kurum ve Kuruluşları
Yeni 4/B maddesi ile aracı kurum ve kuruluşların ücretleri düzenlendi:
- Faaliyet İzin Ücreti: Kanuna ekli (2) sayılı Ücret Tarifesine göre alınır.
- Pay Devri Ücreti ve Muafiyetler: Rafinerilerdeki sistemle aynı esaslar geçerlidir.
5. Ücretlerin Tahsili ve Geçerli Ücretin Tespiti
Yeni 6. madde, ücretlerin tahsil ve geçerlilik esaslarını belirliyor:
- Ücretler vergi dairelerine ödenir ve ödeme belgesi Bakanlığa ibraz edilir.
- Ücretin geçerli olduğu tarih, başvuru tarihi esas alınarak belirlenir.
- Ücretler, Vergi Usul Kanunu’nun yeniden değerleme oranı ile yıllık olarak artırılır.
- Her bir faaliyet izni için pay devri ücretleri, devralınacak pay oranına göre ayrı ayrı tahsil edilir.
6. Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Yönetmeliğin 5, 5/A maddeleri ve Ek-1 yürürlükten kaldırıldı. Ayrıca bazı geçici hükümler de yürürlükten çıkarıldı.
7. Geçiş Hükümleri
Geçici Madde 3, 24 Temmuz 2025’ten önce yapılan ancak sonuçlanmamış başvurular için uygulanacak ücret esaslarını düzenliyor:
- Rafineri ve kıymetli madenler aracı kurum/kuruluşu başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınarak değerlendirilecek.
- Pay devri muafiyetleri korunacak.
- Yetkili müessese başvurularında eski Ek-1 hükümleri geçerli olmaya devam edecek.
Sonuç
Bu yönetmelik değişikliği ile Hazine ve Maliye Bakanlığı, 1567 sayılı Kanun kapsamında alınacak ücretleri daha şeffaf ve sistematik bir hale getiriyor. Yeni düzenlemeler, yetkili müesseseler, rafineriler ve kıymetli madenler aracı kurum/kuruluşları için başvuru süreçlerini netleştiriyor ve ücretlendirme esaslarını güncelliyor. Yönetmelik, 22 Kasım 2025 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, Hazine ve Maliye Bakanı tarafından yürütülmektedir.