SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS) – 2026 Güncel
Kategori 1: Yolcular ve Bireyler İçin Kambiyo Kuralları (Nakit, Döviz ve Ziynet)
- Yurda girerken ne kadar döviz veya Türk lirası getirebilirim?
Cevap: Döviz ve Türk lirası getirilmesinde miktar sınırlaması yoktur. - Yurt dışına çıkarken ne kadar efektif çıkarabilirim?
Cevap: Miktar yönünden üst sınır yoktur. Ancak 10.000 Avro veya eşitini aşan efektifin yolcu beraberi yurt dışına çıkarılması halinde gümrük idaresine yazılı beyanda bulunulması gerekir. - 10.000 Avro üzeri çıkışta yazılı beyanın hukuki niteliği nedir?
Cevap: Bu bir izin sistemi değil, yazılı bildirim yükümlülüğüdür. Beyan edilmemesi halinde, fiil 5607 sayılı Kanun kapsamında suç oluşturmuyorsa 1567 sayılı Kanun’un 3/2. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır. - Yurt dışına yolcu beraberinde 185.000 TL üzeri çıkarma usulü nedir?
Cevap: Çıkış gümrüğünde Nakit Beyan Formu düzenletmek gerekir. - Yolcu beraberinde ziynet eşyası çıkarılması serbest midir?
Cevap: Kişisel ziynet eşyasının 15.000 ABD dolarına kadar olan kısmı serbestçe çıkarılabilir. Bu tutarı aşan miktarlar ise yurda girişte beyan edilmiş veya yurt içinden satın alındığının belgelenmesi halinde çıkarılabilir. - Külçe altın yolcu beraberinde getirilebilir mi?
Cevap: Hayır. İşlenmemiş (külçe) altın ithalatı yalnızca kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından yapılabilir.
Kategori 2: İhracatçılar İçin Kambiyo Yükümlülükleri ve Süreler
- İhracat bedelleri kaç gün içinde yurda getirilmelidir?
Cevap: Fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde yurda getirilmelidir. - İhracat bedelinin tahsil yöntemleri nelerdir?
Cevap: Akreditif, vesaik mukabili, mal mukabili, peşin ve kabul kredili ödeme yöntemleriyle bankalar aracılığıyla tahsil edilir. - Yurda getirilen dövizin bankaya satılması zorunlu mudur?
Cevap: Genel olarak zorunlu değildir; ancak ihracat bedelleri için TCMB İhracat Genelgesi uyarınca İBKB veya DAB’a bağlanan tutarın en az %35’inin bankaya satılması dönemsel olarak uygulanabilir. - İBKB hangi durumda düzenlenir?
Cevap: İhracat bedelinin yurda getirilmesi halinde, bankalar tarafından ihracat hesabının kapatılmasına esas olmak üzere İBKB düzenlenir. - Süresinde getirilmeyen ihracat bedelinin sonucu nedir?
Cevap: 1567 sayılı Kanun’un 3/3. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır. - İhracat bedelinden indirim ve mahsup yapılabilir mi?
Cevap: TCMB İhracat Genelgesi’nde belirtilen şartlar çerçevesinde mümkündür. - Peşin ihracatta malın gönderilme süresi ne kadardır?
Cevap: Peşin bedelin tahsilinden itibaren 24 ay içinde ihracat gerçekleştirilmelidir. - Serbest bölgeye satışta bedel yurda getirilir mi?
Cevap: Evet. Serbest bölge satışları ihracat hükmünde olup bedelin yurda getirilmesi gerekir. - Mikro ihracatta yurda bedel getirme zorunluluğu var mıdır?
Cevap: Hayır, mikro ihracatta bedelin yurda getirilmesi zorunlu değildir.
Kategori 3: Kıymetli Madenler, Taşlar ve Ham Elmas Ticareti
- İşlenmemiş altın ithalatını kimler yapabilir?
Cevap: TCMB ve kıymetli madenler aracı kuruluşları yapabilir. - İthal altının borsaya teslim yükümlülüğü var mıdır?
Cevap: Evet. Standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenler üç iş günü içinde Borsa İstanbul A.Ş.’ye teslim edilir. DİR, antrepo ve serbest bölgelerde teslim yerine bildirim esastır. - Yurt içinde üretilen altın borsaya verilmek zorunda mıdır?
Cevap: Standart işlenmemiş kıymetli madenler Borsa sistemi içinde kayıt altına alınmak ve işlem görmek zorundadır.
Kategori 4: İthalatçılar ve Görünmeyen İşlemler Ödemeleri
- İthalat bedeli hangi yöntemlerle ödenebilir?
Cevap: Peşin, akreditif, mal mukabili, vesaik mukabili ve kabul kredili yöntemlerle serbestçe ödenebilir. - Transit ticaret dövizi yurda getirilmek zorunda mıdır?
Cevap: Hayır, getirilmesi zorunlu değildir. - Görünmeyen işlemler ödemesi serbest midir?
Cevap: Evet. Navlun, sigorta, faiz, lisans, telif gibi ödemeler serbestçe yapılabilir.
Kategori 5: Krediler, Sermaye Hareketleri ve Yurt Dışı Yatırımlar
- Türkiye’de yerleşik kişiler kendi aralarında dövizle sözleşme yapabilir mi?
Cevap: Kural olarak yasaktır. Sadece Tebliğ’de sayılan istisnai haller mümkündür. - Türkiye’de yerleşik şirketler döviz kredisi kullanabilir mi?
Cevap: Evet, belirli sınırlamalar ve bildirim yükümlülükleri ile mümkündür. - Döviz geliri olmayan şirketler döviz kredisi kullanabilir mi?
Cevap: Kural olarak kullanamaz; istisnalar mevzuatta belirtilmiştir. - Yurt dışından kredi kullanımında bildirim var mıdır?
Cevap: Evet, bankalar aracılığıyla TCMB’ye bildirim yapılır. - Yurt dışına sermaye transferi serbest midir?
Cevap: Evet, serbesttir. - Yabancı yatırımcı temettüsünü transfer edebilir mi?
Cevap: Evet, serbestçe transfer edilebilir. - Bankalar dışarıda yerleşik kişilere kredi açabilir mi?
Cevap: Evet, açabilirler. - Türkiye’de yerleşik kişiler yurt dışında gayrimenkul alımı için döviz gönderebilir mi?
Cevap: Evet, serbesttir. - Türkiye’de yerleşik kişiler döviz kredisi kullanabilir mi?
Cevap: Kural olarak kullanamaz; döviz geliri varsa belirli şartlarda mümkündür.
Kategori 6: Yetkili Müesseseler ve Bankacılık Uygulamaları
- Yetkili müesseseler yurt dışına döviz transferi yapabilir mi?
Cevap: A grubu yetkili müesseseler, döviz alım-satımının yanı sıra para transferi ve elektronik para kuruluşu temsilciliği gibi hizmetler sunabilir. B grubu müesseseler yalnızca efektif alım-satımı yapabilir. - İBKB ile DAB arasındaki fark nedir?
Cevap: İBKB ihracat bedeline özgü ve ihracat hesabının kapatılmasına esas belgedir. DAB, döviz alım işlemini ve Türk lirasına çevrildiğini gösteren genel belgelerden biridir. - Yetkili müesseseler İBKB düzenleyebilir mi?
Cevap: Hayır, İBKB düzenleme yetkisi yalnızca bankalara aittir. - Hangi tutara kadar noksanlığı olan ihracat hesapları terkin suretiyle kapatılır?
Cevap: Bankalarca, ihracat bedelinin %10’una kadar veya 30.000 ABD doları eşiti tutar terkin yoluyla kapatılabilir. TCMB İhracat Genelgesinde bu tutar 15.000 ABD doları olarak belirtilmiştir.
Kategori 7: Yaptırımlar, Cezalar ve Hukuki Süreçler
- Kambiyo mevzuatı kapsamında faaliyet izni olmaksızın yapılan işlemler için uygulanabilecek yaptırım nedir?
Cevap: 1567 sayılı Kanun’un beşinci fıkrasına göre izinsiz faaliyetlerde; 2026 yılı için idari para cezası Alt: 719.030 TL, Üst: 3.595.198 TL’dir. Ayrıca işyerinde 1 ay süreyle faaliyetin durdurulması uygulanır. Tekerrür halinde ceza üst sınırdan, işyerinin münhasıran bu faaliyet için açıldığı anlaşılırsa sürekli kapatma yaptırımı uygulanır.