TCMB İhracat Genelgesi (Ek:3) Kapsamındaki Ülkeler…
İhracat Bedelinin %50’sinin Tasarrufunun Serbest Bırakıldığı Ülkeler – 2025 Verileri
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan İhracat Genelgesi Ek:3 kapsamında, ülkelere yapılan ihracatlarda, gümrük beyannamesinde yer alan tutarın %50’sinin tasarrufu serbest bırakılmıştır.
Bu uygulama, ihracat bedelinin yurda getirilmesi yükümlülüğünde kısmi bir esneklik sağlamaktadır.
2025 Yılı Ülke Bazlı İhracat Verileri (TCMB İhr. Genelgesi Ek:3 Kapsamı)
| Sıra | Ülke | 2025- İhracat Tutarı (1.000 ABD doları) |
|---|---|---|
| 1 | Azerbaycan | 3.022.652 |
| 2 | Cezayir | 2.463.543 |
| 3 | Fas | 4.333.259 |
| 4 | Kazakistan | 3.190.796 |
| 5 | Libya | 3.155.065 |
| 6 | Özbekistan | 2.052.729 |
| 7 | Tunus | 1.242.657 |
| 8 | Türkmenistan | 1.313.516 |
| 9 | Ukrayna | 3.973.041 |
9 Ülkeye Yapılan 2025 Yılı İhracat Toplamı: 24.747.258.000 ABD doları,
Türkiye 2025 Yılı Toplam İhracatı: 273.361.210.000 ABD doları,
Ek:3 kapsamındaki bu 9 ülkeye yapılan ihracatın, Türkiye’nin toplam ihracatı içindeki payı ise %9 civarındadır.
Bu oran, kambiyo yükümlülüklerinde getirilen %50 tasarruf serbestisinin makro düzeyde sınırlı; ancak firma bazında önemli bir etki doğurabileceğini göstermektedir.
Hukuki ve Uygulama Açısından Değerlendirme Ek:3 düzenlemesi şunu ifade eder: Bu ülkelere yapılan ihracatta, ihracat bedelinin; gümrük beyannamesindeki tutarının %50’lik kısım genel kambiyo hükümlerine tabidir.
- Ancak gümrük beyannamesindeki tutarın %50’si üzerinde ihracatçı serbestçe tasarruf edebilir.
Bu sistem:
- Riskli veya ödeme transferi sorunlu pazarlarda ihracatı teşvik etmekte,
- Döviz girişini tamamen serbest bırakmadan kontrollü bir esneklik sağlamaktadır.